Ryszard Brykowski: „Kościół parafialny p.w.Św. Józefa w Świętym Józefie”, w: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego t.14


Ryszard Brykowski: „Kościół parafialny p.w. Św. Józefa w Świętym Józefie”,
w: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego t.14

 

Cz. 1:  Wstęp:
Wieś początkowo nosiła nazwę Majdan Graniczny i była przysiółkiem rozległej wsi Majdan Średni, leżącej w pow. nadwórniańskim na styku z pow. kołomyjskim…. Majdan Graniczny, a później Św. Józef należał do parafii Kołomyja-Mariahilf. Działalność osadnicza kierowana przez ks. Przyborowskiego i wzniesienie kościoła stały się podstawą starań o utworzenie na miejscu placówki duszpasterskiej […]

Ekspozytura w Świętym Józefie powstała w 1908r. , w 1910 Ministerstwo Wyznań wydało zgodę na utworzenie parafii a 22.04.1913 konstynorz lwowski nadał kościołowi w Majdanie Granicznym tytuł i charakter kościoła filialnego, w odniesieniu do kościoła macierzystego w Kołomyi-Mariahilf, przyznając mu tym samym wszystkie prawa i obowiązki płynące z tego tytułu. Formalne powołanie parafii nastapiło dopiero w roku 1925.

Początkowo okręg duszpasterski obejmował tylko gminę Święty Józef; w r. 1921dołączono do niego wieś Święty Stanisław (organizującą się od r. 1911) anastępnie część Chorosna i Wypychanówkę.Pierwszy kościół był drewniany budowany w latach 1883-1884, poświęcony w 1891.25.07.1904r. abp. Józef Weber, sufragan lwowski, poświęcił kamień węgielny podnowy, ogromny, trójnawowy kościół, którego długość miała wynieść 50m, szerokość25m, a wysokość 50m. Projekt opracował Jan Sas-Zubrzycki, znany architekt.

cz. 2: Architektura:
Kościół usytuowany przy ul. Kościelnej, w najwyższym miejscu wsi, w jej płn części z prezbiterium zwróconym ku płn, murowany z cegły,tynkowany, z fragmentami elewacji pozostawionymi w cegle. Na rzucie krzyża,którego ramię podłużne tworzył trójnawowy, bazylikowy, trzyprzęsłowy korpus ijednoprzęsłowe prezbiterium z trójboczną apsydą, a ramię poprzeczne obszerny transept.

Od frontu, masywnawieża na rzucie kwadratu, o szerokości nawy głównej, mieszcząca w przyziemiukruchtę, flankowana przez asymetrycznie ukształtowane przybudówki: od zachodukaplica zmarłych na rzucie trójbocznym, od wschodu wieżyczka mieszcząca klatkę schodową z dwoma niższymi aneksami. Arkady międzynawowe o wykroju półkolistym,ściany nawy głównej dzielone wydatnymi lizenami. Wnętrze sklepione.Okna w nawie głównej i nawach bocznych, apsydzie i ścianach szczytowych transeptuprostokątne, zamknięte półkoliście, o różnych rozmiarach i proporcjach. Wzakrystii okna prostokątne. Otwór wejścia głównego podwójny, zamknięty łukamikotarowymi. Posadzka terakotowa, dwuwzorzysta.

cz. 3: Wieża:
Wieża trzykondygnacyjna, wysoka kondygnacja dolna, zamknięta uskokowo poprowadzonym gzymsem kapnikowym, w dolnej partii przesłonięta przez

okazały domek portalowy z trójkątnym szczytem, w górnej części uskokowym,wypełnionym blendami, zwieńczonym krzyżem z czerwonego piaskowca. Kondygnacja druga o elewacjach dekorowanych poziomymi czerwono-białymi pasami tynku,zamknięta gzymsem kapnikowym, przepruta z trzech stron wąskimi, wysokimi oknami zamknietymi półkoliście . Kondygnacja trzecia, pozostawiona w cegle, w formieantyki ozdobionej ze wszystkich stron fryzem arkadkowym i profilowanym gzymsem.Przybudówki po bokach wieży opięte niskimi przyporami, z niewielkimi oknamiprostokątnymi, zamkniętymi półkoliście, zwieńczone asymetrycznie rozmieszczonymi szczytami schodkowymi.

Cz. 4: Dachy:
Dachy nad nawą główną , transeptem i prezbiterium dwuspadoweo kalenicach na jednej wysokości. Nad apsydą nieco niższy z oddzielną krótkąkalenicą, przechodzący w wielospadowy. Nad przybudówkami przy wieży daszki o zróżnicowanych kształtach dwupłciowe. Hełm wieży wysoki, smukły, ostrosłupowy,ośmiopołaciowy, z czterema czworobocznymi wieżyczkami nad narożnikami. Wieżyczka na sygnaturkę na skrzyżowaniu kalenic, czworoboczna, z półkoliście zamkniętymi przeźroczami, zwieńczona ostrosłupowym hełmem z trójkątnymi szczycikami u nasady. Dachy kryte dachówką z Fabryki Dachówek w Kołomyi: hełm i wieżyczka na sygnaturkę -blachą.

cz. 5: Wyposażenie:
Ołtarz główny zakupiony 28.02.1913 w zakładzie Ferdinanda Stuflessera w St.Urlich in Groden, uszkodzony w czasie działań wojennych 1914-1917, prace rekonstrukcyjne prowadzone przez braci Serafinów ze Stanisławowa, zakończono w 1937. Z kamienną mensą, retabulum neogotyckie, drewniane, trójosiowe, jednokondygnacyjne, na cokole, z predellą i wysokim zwieńczeniem w formie ażurowych wieżyczek, złożonych z elementów architektonicznych i rzeźbiarskich. W polu srodkowym predelli tabernakulum o dwóch kondygnacjach; w górnej , płaskorzeźby Chrystus Ukrzyżowany i Najśw. Serce Jezusa; w polach bocznych płaskorzeźbiona dekoracja.

W polu gł. retabulum obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, na zasuwie obraz Św. Józef z Dzieciątkiem, olej na płótnie z początku XXw., w ozdobnej ramie, na której dolnej partii owalny kartusz z płaskorzeźbionym przedstawieniem kościoła w Świętym Józefie. W polach bocznych nisze z rzeźbami Św. Wojciecha i Św. Andrzeja Boboli. Ciuruś podaje zamiast Św. Wojciecha , Św. Stanisława Kostkę, nie jest to prawdą, jest to Św. Wojciech na co wskazuje paliusz arcybiskupi oraz zwój z początkiem tekstu pieśni Bogurodzica, za której autora tradycyjnie uważano tego świętego.

W zwieńczeniu grupa rzeźbiarska Chrystus Ukrzyżowany, Matka Boska i Św. Jan Ewangelista. Przed ołtarzem balustradakomunijna.

Ołtarze boczne-2- prowizoryczne, drewniane, wykonane przez miejscowych stolarzy (ktoś wie jak się nazywali?), w nich rzeźby gipsowe Najśw. Serce Jezusa i Matka Boska.

Ambona zakupiona z ołtarzem głównym, neogotycka, drewniana z wejściem po schodkach, na wielobocznym koszu rzeźby Ewangeliści, na zaplecku płaskorzeźba Kazanie Chrystusa. Baldachim wieloboczny, zwieńczony strzelistą ażurową wieżyczką z krzyżem.

Chrzcielnica drewniana marmoryzowana z pokrywą.Organy zakupione w firmie S. Jagodzińskiego, 1937, z fundacji parafian, którzy wyemigrowali do Ameryki.

Konfesjonały drewniane duże-2, przenośne- 6

Ławki drewniane: przy ścianach prezbiterium-2 dla dostojnych gości, ławki klęcznikowe długie-16, dwuosobowe-8

Feretrony: 1. z r. 1905, metalowy, w ramie otoczonej promieniami, z owalnym obrazem Najśw. Serce Jezusa; 2. neogotycki, pocz XXw, w formie drewnianej ramy zamknietej wimpergą w osli grzbiet, po bokach figurki aniołów pod baldachimami w kształcie pinakli, z obrazami ol.pł.: Matka Boska z Dzieciątkiem, Św. Stanisław Kostka; 3. neobarokowy, pocz. XXw w postaci ramy bogato zdobionej motywami roślinnymi, z owalnymi obrazami Matka Boska Częstochowska i Matka Boska Nieustającej Pomocy; 4. z pocz XXw, metalowy, w formie arkady otoczonej promieniami, ujetej w kolumienki i zwieńczonej koroną, z obrazami Najśw. Serce Jezusa i Matka Boska z Dzieciątkiem.

Obrazy: 1. Dobry Pasterz, 2. Najśw. Serce Jezusa, 3. Ostatnia Wieczerza,
4. Chrystus w Ogrójcu, 5. Św. Maria Magdalena, 6. PortretPapieża.

Stacje Drogi Krzyżowej, zakupione w czasie II wojny światowej, neogotyckie, płaskorzeźbione, w ramach zwieńczonych wimpergą z trzema pinaklami.

Naczynia liturgiczne metalowe: monstrancjapozłacana, 2 kielichy z patenamipozłacane, 1 posrebrzany, 2 puszki pozłacane, kustodia pozłacana,
2 naczynka na wiatyk pozłacane, pudełko na hostie, 3 naczynka na oleje święte, kadzielnica z łódką.Pacyfikałmetalowy.

Świeczniki: cynowe (4, niech 2 uszkodzone), mosiężne większe (10), mosiężne mniejsze (6), drewniane większe żałobne (10),drewnianemniejsze żałobne(2).

‎Żyrandol żelazny na 250 świec, dar jednej z parafii lwowskich. Szaty liturgiczne: ornaty białe(6), czerwone(2), zielony, fioletowy, czarne (2); kapy białe (2), czerwona, zielona, fioletowa, czarne (2).

Dzwony: 1 z napisem:”Stawość B. przewodniczący Ks. Karol Przyborowski Kanonik, fundatorzy Józef Stachnik, Paweł Kuźniar – Majdan Graniczny,rok 1891; większe o imionach „Józef” i „Maria” wyk. po I wojnie z metali
kolorowych zebranych z pól bitewnych, sygnaturka Kościół nie istnieje, na miejscu zachował się fragment ceglanego filara od drzwi wejściowych kościoła.

cz. 6: Zakończenie:

Na posesji Marcina Lachtary znajduje się krzyż z czerwonego kamienia wieńczący niegdyś domek portalowy.

Dzwon z 1891r. wyorany w 1976 przez traktorzystów z sowchozu w Iwanowicach został zawieszony w dzwonnicy tamtejszej cerkwi.

Monumentalność kościoła z dominującą masywna wieżą o wys ponad 50m. z którą może konkurować jedynie wieża dominikańskiego kościoła w Czortkowie, podkreślały okazały domek portalowy z bliźnim romańsko-gotyckim portalem i rzeźbionym tympanonem, zwieńczony wysokim krzyżem z czerwonego kamienia, znacznych rozmiarów rozeta,fryz górnej attykowej kondygnacji oraz wysoki spiczasty hełm wieży dekorowany 4 wieżyczkami.

Reklamy

One response to this post.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: